مدرس دانشگاه آزاد اسلامی در سیستان و بلوچستان مطرح کرد:
بحران، فرصتی برای نظم پنهان و انسجام اجتماعی
31 فروردين 1405 ساعت 9:27
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی در سیستان و بلوچستان با اشاره به اینکه بحرانها باعث «گسست ساختاری» و تعلیق قواعد عادی میشوند، گفت: این دوران، فرصتی برای آشکارشدن سازوکارهای پنهان نظم و مشاهده مستقیم ظرفیتهای انسجامبخش و همبستگی در جامعه است.
سارا فیروزیان در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی«صدایبلوچ» با اشاره به مفهوم شناخت جامعه در شرایط غیرعادی بیان کرد: بحرانها موقعیتهایی هستند که در آنها میتوان پویاییهای اعتماد، تابآوری جمعی و الگوهای همکاری را با شفافیت بیشتری مشاهده کرد. این موقعیتها همان چیزی است که گافمن از آن با عنوان «لحظات آشکارکننده نظم اجتماعی» یاد میکند؛ لحظاتی که ساختارهای اجتماعی، هویتها و روابط قدرت به شکلی عریانتر قابلتحلیل میشوند.
فعالسازی سرمایه اجتماعی از طریق هدف مشترک
وی افزود: مواجهه جمعی با خطر، اغلب موجب بازتعریف اولویتها و جهتگیریها میشود و امکان شکلگیری یک چارچوب معنایی مشترک را فراهم میکند؛ چنین شرایطی زمینه بازتولید و تقویت سرمایه اجتماعی را مهیا میکند؛ سرمایهای که نه فقط شامل شبکههای ارتباطی، بلکه مبتنی بر اعتماد ساختاری، هنجارهای همکاری و توان کنش جمعی سازمانیافته است.
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی سیستان و بلوچستان تصریح کرد: زمانی که یک هدف مشترک شکل میگیرد، اعتماد میان کنشگران افزایشیافته و پیوندهای همبستگی فعال میشوند؛ این همان سازوکاری است از آن بهعنوان بنیان توسعه اجتماعی یاد میکنند؛ یعنی تبدیل تجربههای تهدیدآمیز به ظرفیتهای جدید برای اقدام هماهنگ.
فیروزیان با اشاره به محدودیتهای نهادهای رسمی در مواجهه با بحرانها گفت: در بسیاری از مواقع، شبکههای غیررسمی، گروههای محلی و رابطهمندیهای مبتنی بر اعتماد نقش مؤثرتری در بسیج منابع و سازماندهی کنش ایفا میکنند.
وی ادامه داد: این پدیده در جامعهشناسی با عنوان توان حکمرانی اجتماعی شناخته میشود؛ یعنی قدرتی که برخاسته از روابط میان مردم است نه صرفاً ساختارهای رسمی.
این استاد دانشگاه اظهار کرد: هنگامی که افراد احساس میکنند در برابر تهدید تنها نیستند، سرمایه همبستگی فعال میشود و ساختار اجتماعی در برابر فشار بیرونی انعطافپذیرتر و مقاومتر عمل میکند.
هویت جمعی؛ سازوکاری که در بحران فعال میشود
فیروزیان با اشاره به نقش هویت جمعی خاطرنشان کرد: هویت جمعی در شرایط عادی بهصورت تدریجی و انباشتی شکل میگیرد، اما بحرانها با ایجاد تجربهٔ مشترکِ اضطراب و امید، موجب تقویت و فعالشدن هویتهای جمعی میشوند.
وی افزود: لحظاتی که فرد خود را نه یک کنشگر منفرد، بلکه بخشی از یک کل اجتماعی میبیند؛ فعالشدن این هویت جمعی، انرژی کنش جمعی را آزاد میکند و شرایط را برای کنشهای هماهنگ، اقدامهای خودجوش محلی و شکلگیری شبکههای حمایت متقابل فراهم میسازد.
جامعه توانمند؛ محصول پیوندهای فعال و تابآوری اجتماعی
این جامعهشناس در پایان تأکید کرد: جامعهای قدرتمند زمانی شکل میگیرد که پیوندهای اجتماعی فعال، اعتماد پایدار و شبکههای ارتباطی کارآمد در آن وجود داشته باشد. بحرانها معمولاً این ظرفیتهای پنهان را به سطح عمل میآورند و به جامعه امکان میدهند میان ساختار و کنش نوعی هماهنگی کارکردی ایجاد کند.
وی خاطرنشان کرد: توسعه بیش از هر چیز وابسته به توان جامعه در بسیج سرمایه اجتماعی، تولید معناهای مشترک و خلق کنش جمعی هماهنگ است.
انتهای خبر/ https://asrehamoon.ir/vdca6an6649nay1.k5k4.html
کد مطلب: 2215
آدرس مطلب: https://www.sedayebalooch.ir/news/2215/بحران-فرصتی-نظم-پنهان-انسجام-اجتماعی